خوردگی جدایشی : Selective Corrosion                                                        

 

این خوردگی معمولاً در سیستمی که محلول جامد داشته باشیم و یکی از فاز ها  فعالتر از دیگری باشند رخ می دهد  بطوریکه فاز فعالتر در نقش آند و فاز نجیب تر نقش کاتد عمل می کند و فاز فعالتر از بین شبکة الیاژ خارج می شود . این عامل باعث می شود یک شبکه متخلخل و دارای استحکام پائین داشته باشیم . به طوریکه قطعه نخست مقداری تنش شکسته می شود به عنوان مثال :

الف) خوردگی روی (ZN) در برنج ها ، روی این آلیاژها به صورت آندی حل می شود که تحت عوامل زیر می باشد .

PH محیط یا قدرت خوردگی محلول : افزایش اسیدیته خوردگی روی آن افزایش می دهد .

درصد روی : هرچه آلیاژ درصد روی بیشتری داشته باشد خوردگی آن افزایش می یابد .

هر دو عامل فوق باعث می شود که خوردگی روی از خوردگی موضعی به خوردگی یکنواخت تغییر کند .

مکانیزم :

برای این نوع خوردگی دومکانیزم پیشنهاد شده است .

1- در مرحله اول روی و مس به طور همزمان حل می شوند که واکنش آندی آن به صورت زیراست :

واکنش کاتدی آن احیا اکسیژن است :

در مرحله دوم مس حل شده در محلول چون فلز نجيب تری است رسوب مجدد می کنند :

رسوب مجدد مس هم یک واکنش کاتدی است و چون دو واکنش کاتدی داریم حل شدن روی شدت بیشتری خواهد گرفت.

2- در مکانیزم دوم مس هیچ نقشی ندارد و روی به تنهایی حل می شود و واکنش آندی را تشکیل می دهد . مکانیزم اول صحیح تر به نظر می رسد چرا که در مکانیزم دوم واکنش بعد از مدتی متوقف می شود .

روش های جلوگیری :

میزان اسیدیته را کم کرده یا قدرت الکترولیت را کاهش دهیم .

بعلت اینکه واکنش کاتدی به محیط بستگی دارد اکسیژن محیط را خارج کنیم .

از آلیاژهایی استفاده کنیم که درصد روی پائین تری دارد . در این صورت خوردگی موضعی می باشد .

استفاده از عناصر آلیاژی که زدایش روی را کاهش می دهد مثلا افزايش يك در صد قلع به برنج  (70 -30) باعث ميشود الياژي با نام ادميرال داشته باشيم که مشکل زدایش روی را ندارد ، عناصری مانند آرسنیک، فسفر، بیسموت، آنتی موان و ... هم اثری مشابه دارند .

 

ب) مثال دوم گرافینه شدن چدن های خاکستری می باشد .

چدن خاکستری دارای رشته ها یا ورقه های گرافیت در ضمیمة فاز فرریت  است که به صورت شبکه های درهم تنیده می باشند .

 

فاز  فازی نرم و مستعد خوردگی است و اگر در محیط مناسب قرار گیرد فاز  به صورت آند عمل کرده و از لابه لای گرافیت خارج مي شود و در محلول حل می شود .

گرافیت نقش کاتد را بازی می کند که در نتیجه ساختمانی شامل گرافیت های فرو رفته درهم که هیچ فاز نگه دارنده ای اطراف خو ندارند حاصل می شود که بسیار شکننده می باشد و رنگی تیره تر دارد که با اعمال تنش به راحتی می شکند . پس نتیجه خوردگی انتخاب  گرافیت شدن چدن خاکستری است . این مشکل در چدن های سفید وجود ندارد . در چدن داکتیل از بین رفتن فاز  چون کربن به صورت کره درون فاز  قرار داد به صورت همزمان از سطح خارج می شود . برای جلوگیری از گرافیته شدن چدن خاکستری عناصر آلیاژی مانند Si که مقاومت به خوردگی را افزایش میدهد به آلیاژ اضافه می کنند .